ТУРЕЦКИЙ ЯЗЫК. Türkçe oğreniyorum. Русский язык. Rusça oğreniyorum.

Информация о пользователе

Привет, Гость! Войдите или зарегистрируйтесь.



Rusya’nın sesi

Сообщений 61 страница 74 из 74

61

Oynayalım mı? – Сыграем?

http://s4.uploads.ru/O265T.jpg

Bugünkü dersimizde ‘çalmak’ ve ‘oynamak’ anlamlarını birleştiren Rusça’daki ‘игра́ть’ fiilini inceleyeceğiz.

Игра́ть’ fiili, anlamına göre İsimlerle kullanıldığı zaman farklı edatların kullanılmasını gerektirir.

1) Eğer fiil, Türkçe’de ‘oynamak’ anlamını taşıyorsa, Rusça’da fiilden sonra ‘в’ edatı ve İsim kullanılır.

игра́ть в футбо́л/баскетбо́л/волейбо́л/те́ннис [igrát’ ffutból/vbaskitból/vvaliyból/fténnis] – futbol/basketbol/voleybol/tenis oynamak

игра́ть в ша́хматы/ша́шки/на́рды/ка́рты/компью́терные и́гры/он-ла́йн и́гры [igrát’ fşáhmatı/şáşki/nárdı/kártı/kamp’yúternıyi ígrı/onláyn ígrı] – satranç/dama/tavla/kağıt/bilgisayar oyunları/on-line oyunları oynamak

2) Eğer fiil, Türkçe’de ‘çalmak’ anlamındaysa, Rusça’da fiilden sonra ‘на’ edatının ve –De Halindeki İsmin kullanılması gerekir:

игра́ть на гита́ре/пиани́но/скри́пке/музыка́льном инструме́нте [igrát’ na gitári/pianína/skrípki/muzikál’nam instruménti] – gitar/pyano/keman/çalgı çalmak

Şimdi fiilin çekimlerine bakın:

Dikkat! Fiilin Tamamlanmamış (игра́ть [igrát’]) ve Tamamlanmış (поигра́ть [paigrát’] – сыгра́ть [sıgrát’]) Fiil Biçimleri bulunuyor:

1) Tamamlanmamış Fiil Biçimlerine bakın:

Şahıs Zamiri

Şimdiki Zaman

Geçmiş Zaman, Tamamlanmamış Fiil Biçimi

Gelecek Zaman, Tamamlanmamış Fiil Biçimi

я

игра́ю

игра́л (Eril), игра́ла (Dişil)

бу́ду игра́ть

ты

игра́ешь

игра́л (Eril), игра́ла (Dişil)

бу́дешь игра́ть

он

игра́ет

игра́л

бу́дет игра́ть

она

игра́ет

игра́ла

бу́дет игра́ть

мы

игра́ем

игра́ли

бу́дем игра́ть

вы

игра́ете

игра́ли

бу́дете игра́ть

они

игра́ют

игра́ли

бу́дут игра́ть

2) Tamamlanmış Fiil Biçimlerine bakın:

Şahıs Zamiri

Geçmiş Zaman, Tamamlanmış Fiil Biçimi

Gelecek Zaman, Tamamlanmamış Fiil Biçimi

я

поигра́л/сыгра́л (Eril)
поигра́ла/сыгра́ла (Dişil)

поигра́ю/сыгра́ю

ты

поигра́л/сыгра́л (Eril), поигра́ла/сыгра́ла (Dişil)

поигра́ешь/сыгра́ешь

он

поигра́л/сыгра́л

поигра́ет/сыгра́ет

она

поигра́ла/сыгра́ла

поигра́ет/сыгра́ет

мы

поигра́ли/сыгра́ли

поигра́ем/сыгра́ем

вы

поигра́ли/сыгра́ли

поигра́ете/сыгра́ете

они

поигра́ли/сыгра́ли

поигра́ют/сыгра́[b]ют[/b]

Lütfen, aşağıdaki örneklere bakın:

1.
- Сыгра́ем (па́ртию) в ша́хматы? – Bir (oyun) satranç oynayalım mı?
- С удово́льствием! – Memnuniyetle!

2.
- Кто из вас игра́ет в футбо́л? – Sizlerden kim futbol oynar?
- Я игра́ю. – Ben oynarım.

3.
- Как на́ши сыгра́ли вчера́? – Bizimkiler dün nasıl oynadılar?
- В ничью́/вы́играли/проигра́ли. – Berabere/kazandılar/yenildiler.

4.
- Ты игра́ешь на како́м-нибудь музыка́льном инструме́нте? – Herhangi bir çalgı çalar mısın?
- Да, я игра́ю на гита́ре. – Evet, gitar çalarım.

5.
- Мой брат прекра́сно игра́ет в те́ннис. – Kardeşim çok iyi tenis oynuyor.
- Како́е совпаде́ние, я то́же игра́ю в те́ннис! – Ne tesadüf, ben de tenis oynuyorum.
- На́до вам ка́к-нибудь сыгра́ть вме́сте. – Bir gün beraber oynamanız lazım.
- Обяза́тельно! – Kesinlikle!

6.
- Сыгра́й нам на пиани́но, пожа́луйста. – Bizim için pyano çalar mısın?
- Хорошо́. – Tamam/Peki.

7.
- Хо́чешь поигра́ть? В моём смарт-фо́не мно́го игр. – Oyun oynamak ister misin? Akıllı telefonumda birçok oyun var.
- Дава́й! – Tamam!

Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle...

0

62

İletişim Salonunda – В салоне связи

http://s4.uploads.ru/Okg20.jpg

Bugünkü dersimizde Rusça’da iletişim salonunda geçen diyaloglar üzerinde duracağız.

(Айфе́р прихо́дит в сало́н свя́зи)
Продавец: До́брый день, чем я могу́ вам помо́чь? – İyi günler, size nasıl yardımcı olabilirim?
Айфер: Я бы хоте́ла купи́ть телефо́н и сим-ка́рту. – Ben telefon ve sim-kart almak istiyorum.
Продавец: Вы уже́ вы́брали телефо́н? – Siz artık telefonu seçtiniz mi?
Айфер: Да, мне ну́жен вот э́тот смарт-фо́н. – Evet, bana bu akıllı telefon lazım.
Продавец: Вы уве́рены? – Emin misiniz?
Айфер: Да, могу́ я взгляну́ть на него́? – Evet, telefona bakabilir miyim?
Продавец: Коне́чно, сейча́с принесу́…Вот пожа́луйста, посмотри́те. Э́то о́чень хоро́шая моде́ль. Здесь есть ка́мера, встро́енный wi-fi [vay-fay], в компле́кт вхо́дит та́кже заря́дное устро́йство и USB-про́вод. – Evet, hemen getiriyorum...Buyurun, bakın. Bu çok iyi bir model. Kamerası var, wi-fi var; şarj ve USB kablosu komple içinde.
Айфер: А чехо́л? – Ya kapağı?

Продавец: К сожале́нию, чехо́л не вхо́дит в компле́кт, но его́ мо́жно приобрести́ отде́льно. Хоти́те взгляну́ть на моде́ли чехло́в? – Maalesef, kapak kompleye girmiyor, fakat onu ayrı alabilirsiniz. Kapak modellerine bakmak ister misiniz?

Айфер:
Да…Мне нра́вится вот э́тот, бе́лый. Пожа́луй, я возьму́ его́. – Evet... Ben şunu, beyaz olanı beğendim. Bence, onu alayım.

телефо́н [telifón] – telefon
сим-ка́рта [simkárta] – sim-kart (hazır kart)
смарт-фо́н [smartfón] – akıllı telefon
Вы уве́рены? [vı uvérinı] – Emin misiniz?
могу́ я взгляну́ть на... [magú ya fsglinút’ na...] – ...a bakabilir miyim?
ка́мера [kámira] – kamerası
встро́енный wi-fi [fstróyinnıy vay-fáy] – (içindeki) wi-fi
заря́дное устро́йство/заря́дка [zaryádnayi ustróystva/zaryátka] – şarj
USB-про́вод [yu-es-bi próvat] – USB kablosu
чехо́л [çihól] – kapak
не вхо́дит в компле́кт [ni fhódit fkamplékt] – komple içine girmiyor
приобрета́ть отде́льно [priabritát’ atdél’na] – ayrı satın almak

***
Продавец: Отли́чно, с телефо́ном мы определи́лись. Что́-нибудь ещё? – Çok iyi. Telefon işini hallettik. Başka bir şey (ister misiniz)?

Айфер: Да, ещё мне нужна́ сим-ка́рта…- Evet, bana bir de sim-kart lazım...
Продавец: Како́й опера́тор свя́зи вас интересу́ет? – Sizi hangi iletişim operatorü ilgilendiriyor (=tercih edersiniz)?
Айфер: А каки́е есть? – Hangileri var?
Продавец: МТС, Била́йн и Мегафо́н. – MTS, Bilayn ve Megafon.
Айфер: Все мои́ друзья́ по́льзуются вот э́тим опера́тором, я то́же остановлю́сь на нём. – Tüm arkadaşlarım bu operatorü kullanırlar, ben de onu tercih ederim.
Продавец: Хорошо́. Тепе́рь вы́берите, пожа́луйста, но́мер. – Tamam. Şimdi de numarayı seçin, lütfen.
Айфер: Я выбира́ю э́тот но́мер. Как я могу́ попо́лнить бала́нс/положи́ть де́ньги на телефо́н? – Bu numarayı seçiyorum. Telefon hesabıma nasıl para yatırabilirim?
Продавец: Вы мо́жете положи́ть де́ньги на телефо́н в любо́м сало́не свя́зи, с по́мощью специа́льных термина́лов, оплати́ть телефо́нную связь че́рез Интерне́т и́ли подключи́ть услу́гу «Автоплатёж» к ва́шей креди́тной ка́рте. – Telefonunuza parayı her hangi bir iletişim salonunda, özel (ödeme) terminaller aracılığıyla yatırabilirsiniz, İnternet üzerinden de yapabilirsiniz veya kredi kartınıza ‘Otomatik Ödeme’ hizmetini bağlayabilirsiniz.
Айфер: Что э́то зна́чит? – Bu ne demek?
Продавец: Когда́ де́ньги на ва́шем телефо́не бу́дут зака́нчиваться, с креди́тной ка́рты автомати́чески спи́шется определённая су́мма. – Telefonunuzdaki para bitmek üzereyken kredi kartınızdan (telefonunuza) belirli tutar otomatik olarak yüklenecek.
Айфер: А я смогу́ подключи́ть моби́льный интерне́т? – Mobil İnternet hizmetini de kullanabilir miyim?
Продавец: Да, коне́чно. Сейча́с мы активи́руем сим-ка́рту и подклю́чим моби́льный интерне́т. У нас есть ра́зные интерне́т-тари́фы, вы мо́жете ознако́миться с ни́ми вот здесь. – Evet, tabii. Şimdi sim-kartınızı aktifleştirelim ve Mobil İnternet’i bağlayalım. Çeşitli İnternet tarifelerimiz var, bunlara burada bakabilirsiniz.
Айфер: Я выбира́ю э́тот тари́ф, 3 Гигаба́йта за 350 рубле́й в ме́сяц. – Bu tarifeyi seçiyorum, ayda 350 rubleye 3 GB.
Продавец: Секу́ндочку, уже́ подключа́ю. Всё гото́во, вы мо́жете по́льзоваться ва́шим телефо́ном. – Bir saniye, hemen bağlıyorum. Her şey tamam, telefonunuzu kullanabilirsiniz.
Айфер: Большо́е спаси́бо. Ско́лько с меня́? – Çok teşekkür ederim. Borcum ne kadar?
Продавец: Двена́дцать ты́сяч восемьсо́т рубле́й. Пожа́луйста, оплати́те в кассу́. – On iki bin sekiz yüz Ruble. Lütfen, kasaya ödeme yapar mısınız?
Айфер: Спаси́бо за по́мощь. – Yardımınız için teşekkürler.
Продавец: Пожа́луйста, приходи́те к нам ещё! – Rica ederim, bize yine gelin (yine bekleriz).

что́-нибудь ещё? [ştónibut’ yişşó] – Başka bir şey (ister misiniz)?
опера́тор свя́зи [apirátar svyázi] – iletişim operatorü
попо́лнить бала́нс [papólnit’ baláns] – para yatırmak
положи́ть де́ньги на телефо́н [palajı́t’ dén’gi na tilifón] – telefona para yatırmak
термина́л [terminál] – terminal, ödeme terminali
оплати́ть телефо́нную связь че́рез Интерне́т [aplatít’ tilifónnuyu svyás’ çíris intırnét] – İnternet üzerinden telefona para yatırmak
подключи́ть услу́гу «Автоплатёж» [patklyuçít’ uslúgu aftaplatyóş] – ‘Otomatik Ödeme’ hizmetini bağlamak
моби́льный интерне́т [mabíl’nıy intırnét] – Mobil İnternet
активи́ровать сим-ка́рту [aktivíravat’ sim-kártu] – sim-kartı aktifleştirmek
подключи́ть моби́льный интерне́т [patklyuçít’ mabíl’nıy intırnét] – Mobil İnternet’i bağlamak
интерне́т-тари́ф [intırnét taríf] – İnternet tarifesi
cеку́ндочку [sikúndaçku] – bir saniye
всё гото́во [fsyo gatóva] – her şey tamam
cко́лько с меня́? [skól’ka s minyá] – Borcum ne kadar?

Bir sonraki derste görüşmek üzere...

0

63

Piknik yapalım! – Давайте устроим пикник!

http://s4.uploads.ru/lBJHW.jpg

Bugünkü dersimizde Rusça’da piknik yapılması ile ilgili diyalogları inceleyeceğiz.

Света: Приве́т, Мура́т! Мы всё вре́мя прово́дим в го́роде. Дава́й устро́им пикни́к? – Merhaba, Murat. Bütün vaktimizi şehirde geçiriyoruz. Piknik yapalım mı?
Мурат: Све́та, э́то про́сто отли́чная иде́я! А когда́? – Sveta, bu çok güzel bir fikir! Ne zaman (yapalım)?
Света: Ду́маю, в выходны́е, когда́ ты и я́ бу́дем свобо́дны от дел. – Sanırım, hafta sonu, hem sen hem de ben işlerden boş olduğumuz zaman.
Мурат: А где? – Nerede (yapalım)?
Света: Наве́рное, лу́чше пое́хать куда́-нибудь за́ город. – Galiba, şehir dışına gitmek daha iyi olur.
Мурат: А мо́жно в па́рке? – Ya da parkta.
Света: Да, кста́ти, мо́жно устро́ить пикни́к и в па́рке, но за го́родом всё-таки лу́чше. – Evet, bu arada, parkta da piknik yapabiliriz, ama şehrin dışında yapmak bence daha iyi.
Мурат: Кто́-нибудь ещё бу́дет? – Başka kimse olacak mı?
Света: Дава́й позовём на́ших друзе́й! Так бу́дет гора́здо веселе́е! – Arkadaşlarımızı çağıralım! Böylece kat kat daha eğlenceli olur!
Мурат: Согла́сен. Ты хо́чешь пое́хать в лес? – Kabul ediyorum. Ormana mı gitmek istiyorsun?
Света: Да, у мое́й двою́родной сестры́ есть маши́на. Ду́маю, мы мо́жем отпра́виться за́ город все вме́сте. У нас на приме́те есть одно́ ме́сто, там о́чень хорошо́! Я ду́маю пригласи́ть ещё одну́ па́ру. Ты позовёшь кого́-нибудь? – Evet, kuzinimin arabası var. Sanırım, hep beraber şehrin dışına çıkabiliriz. Bizim gördüğümüz bir yer var, orası çok iyi! Bir çift daha davet etmeyi düşünüyorum. Sen de bir kimseyi çağıracak mısın?
Мурат: Да, я хочу́ пригласи́ть своего́ дру́га Толгу́. – Evet, arkadaşım Tolga’yı davet etmek istiyorum.
Света: Мы знако́мы? – Tanışıyor muyuz?
Мурат: Да, вы ви́делись оди́н раз. – Evet, bir defa görüşmüşsünüz.
Света: А что мы возьмём с собо́й? – Yanımıza neler alalım?
Мурат: У нас есть манга́л, мы с дру́гом ку́пим у́гли, жи́дкость для ро́зжига, мя́со и во́ду. – Bizim mangalımız var, arkadaşımla kömür, yakma suyunu, etleri ve suyu alacağız.
Света: А мы тогда́ возьмём о́вощи и фру́кты, и что́-нибудь сла́дкое. Ещё ну́жно взять ска́терть и пле́ды. – Biz de o zaman sebze ve meyve ve tatlı bir şey alırız. Ayrıca, masa örtüsü ve şal almamız lazım.
Мурат: Договори́лись. – Anlaştık.

проводи́ть вре́мя в го́роде [pravadít’ vrémya vgóradi] – şehirde vakit geçirmek
устра́ивать пикни́к [ustráyivat’ pikník] – piknik yapmak
ду́маю, … [dúmayu] – sanırım, ...
пое́хать куда́-нибудь за́ город [payéhat’ kudá-nibut zágarat] – şehir dışına biryer(ler)e gitmek
кста́ти [kstáti] – bu arada
пое́хать в лес [payéhat’ vles] – ormana gitmek
отпра́виться за́ город [atprávitsa zágarat] – şehrin dışına gitmek
у меня́/нас на приме́те есть … [uminyá/unas na priméti yest’...] – benim/bizim gördüğümüz bir ... var
взять с собо́й [vzyat’ ssabóy] – yanına almak
манга́л [mangál] – mangal
у́гли [úgli] – kömür(ler)
жи́дкость для ро́зжига [jı́tkast’ dlya rózjıga] – yakma suyu
мя́со [myása] – et(ler)
ска́терть [skátirt’] – masa örtüsü
плед [plet] – şal

* * *

Света: Ребя́та, смотри́те, вот хоро́шая поля́на. Мо́жет быть, оста́немся здесь? – Çocuklar, bakın, burası çok iyi bir alan. Burada kalalım mı?
Мурат: Дава́й. А мо́жно здесь развести́ костёр? – Tamam. Burada ateş yakmak mümkün mü?
Света: Наве́рно, мо́жно. Ведь здесь нет табли́чек «Разводи́ть костры́ запрещено́!». – Galiba mümkün. Burada ‘Ateş yakmak yasak!’ tabelası yok ki!
Мурат: Тогда́ мы займёмся костро́м. – O zaman biz ateş işini ayarlayalım.
Света: А мы разло́жим пле́ды и накро́ем на стол… Ой, здесь комары́! И так бо́льно куса́ют! – Biz de şalları serip masa hazırlayalım...Off burada sivrisinekler var! Bir de o kadar acılı ısırıyorlar!
Мурат: Ты же взяла́ спрей от комаро́в. – Sen sivrisineklere karşı sprey aldın.
Света: То́чно, сейча́с побры́згаюсь. – Doğru, hemen sprey sıkıyım.
Мурат: А где те́рмос? Мо́жет, мы пока́ попьём чай? – Termos da nerede? Şimdilik çay içelim mi?
Света: Да, коне́чно. – Evet, tabii.

поля́на [palyána] – alan
развести́ костёр [razvistí kastyór] – ateş yakmak
«Разводи́ть костры́ запрещено́!» [razvadít’ kastrı́ zaprişşinó] – Ateş yakmak yasak!
разложи́ть плед [razlajı́t’ plet] – şal sermek
накрыва́ть на стол [nakrıvát’ na stol] – masa hazırlamak (kurmak)
комары́ [kamarı́] – sivrisinekler
спрей от комаро́в [sprey at kamaróf] – sivrisinekler spreyi
побры́згаться [pabrı́zgatsya] – (sprey) sıkmak
те́рмос [térmas] – termos

Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle...

0

64

Ben vedalaşmak zorundayım – Я вынуждена проститься

Bugünkü dersimizde Kısa Sıfatları incelemeye devam ederek kesin hüküm durumları üzerinde duracağız. Daha önceki derslerimizde öğrendiğimiz gibi Rusça’da kesin bir hüküm beldirmek için ‘до́лжен’ [dóljın] (yapmak zorundayım; yapmalıyım), ‘обя́зан’ [abyázan] (mecburum) ve ‘вы́нужден’ [vı́nujdin] (zorundayım, mecburiyetindeyim) kısa sıfatları, hemen sonra da Fiilin Mastar şekli kullanılır. Söz edilen kısa sıfatlar cins ve sayısına göre değişir. Bugünkü dersimizde yalnız ‘обя́зан’ (mecburum) ve ‘вы́нужден’ (zorundayım) kısa sıfatlarını inceleyeceğiz.

I. Я обязан - Mecburum

Я обязан + Mastar... (Tamamlanmış Eylem Biçimi, сделать) - ...ya mecburum (yapmaya mecburum, gitmeye mecburum)

Обя́зан’ [abyázan] ile kurulan cumleler, ‘до́лжен’ ile olan cümlelere göre daha kesin hükmü bildirir. Daha önce belirttiğimiz gibi, bu kısa sıfat, cins ve sayısına göre değişir. ‘Обя́зан’ kısa sıfatının çekimlerine bakın:

обя́зан’ [abyázan]/обя́зана [abyázana]/обя́заны [abyázanı] – mecbur (Eril/Dişil/Çoğul)

Сümle kurmak için önce Şahıs Zamirini, sonra da kısa sıfatı ve son olarak Fiilin Mastar şeklini kullanmak lazım:

я обя́зан (Eril)/я обя́зана (Dişil) сде́лать э́то – Ben bunu yapmaya mecburum
ты обя́зан (Eril)/ты обя́зана (Dişil) позвони́ть в поли́цию – Polisi aramaya mecbursun
он обя́зан верну́ть долг – O borcunu vermeye mecbur (Eril)
она́ обя́зана помо́чь свои́м роди́телям – O annebabasına yardım etmeye mecbur (Dişil)
мы обя́заны вы́полнить э́тот зака́з – Biz bu siparişi yapmaya mecburuz
вы обя́заны прие́хать – Siz gelmeye mecbursunuz
они обя́заны предъяви́ть докуме́нты – Onlar dokümanlarını göstermeye mecbur

II. Я не обя́зан - Mecbur değilim

Я не обя́зан + Mastar (Tamamlanmamış Eylem Biçimi, делать) - ...ya mecbur değilim (yapmaya mecbur değilim, gitmeye mecbur değilim)

Olumsuz Şekli yapmak için ‘обя́зан’ kısa sıfatının önüne ‘не’ getirilir:

я не обя́зан (Eril)/я не обя́зана (Dişil) отвеча́ть – Ben cevap vermeye mecbur değilim.
ты не обя́зан (Eril)/ты не обя́зана (Dişil) ждать – Sen beklemeye mecbur değilsin.
он не обя́зан приходи́ть – O gelmeye mecbur değil (Eril)
она не обя́зана звони́ть – O aramaya mecbur değil (Dişil)
мы не обя́заны де́лать – Biz yapmaya mecbur değiliz
вы не обя́заны приезжа́ть – Siz gelmeye mecbur değilsiniz
они не обя́заны остава́ться – Onlar kalmaya mecbur değil

III. Я вы́нужден - Zorundayım

Я вы́нужден + Mastar... (Tamamlanmış Eylem Biçimi, сделать) - ...mak zorundayım (yapmak zorundayım, gitmek zorundayım)

‘Вы́нужден’ [vı́nuhdin] kısa sıfatı ile kurulan cumleler, kesin hükmü, daha çok insanın bir şey yapma zorunluluğu bildirir ve keskin hükmü bildiren diğer sıfatlardan daha az kullanılır. Bu kısa sıfat da, öncekiler gibi cins ve sayısına göre değişir. ‘Вы́нужден’ kısa sıfatının çekimlerine bakın:

вы́нужден [vı́nujdin]/вы́нуждена [vı́nujdina]/вы́нуждены [vı́nujdinı] – … mak zorunda (Eril/Dişil/Çoğul)

Сümle kurmak için önce Şahıs Zamirini, sonra da kısa sıfatı ve son olarak Fiilin Mastar şeklini kullanmak lazım:

я вы́нужден (Eril)/я вы́нуждена (Dişil) сде́лать э́то. – Ben bunu yapmak zorundayım.
ты вы́нужден (Eril)/ты вы́нуждена (Dişil) пойти́ на рабо́ту – İşe gitmek zorundasın.
он вы́нужден взять креди́т – Kredi almak zorunda (Eril)
она́ вы́нуждена помо́гать свои́м ро́дственникам – O akrabalarına yardım etmek zorunda (Dişil)
мы вы́нуждены отказа́ться – Biz vazgeçmek zorundayız.
вы вы́нуждены уе́хать – Siz gitmek zorundasınız.
они вы́нуждены переде́лать докуме́нт – Onlar dokümanı yeniden yapmak zorundalar

Вы́нужден’ kısa sıfatının Olumsuz Şekli fazla kullanılmaz, yerine ‘не должен’, ‘не обязан’ olumsuz şekilleri kullanılır.

Şimdi örneklere bakın:

1.
- К сожале́нию, я вы́нуждена прости́ться. Меня́ ждёт рабо́та. – Maalesef, vedalaşmak zorundayım (Dişil), beni işler bekliyor.

2.
- Мы про́сто обя́заны извини́ться перед ни́ми. – Biz onlardan özür dilemeye mecburuz.

3.
- Ты не обя́зан е́хать с на́ми. – Bizimle beraber gitmeye mecbur değilsin.

4.
- Он обя́зан спроси́ть разреше́ние у свои́х роди́телей. – O annebabasından izin almaya mecbur.

5.
- Мы вы́нуждены отказа́ться от э́той рабо́ты из-за большо́го коли́чества дел. – Biz iş yoğunluğundan dolayı bu işten vazgeçmek zorundayız.

Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle...

0

65

Çünkü ve Onun için – Потому́ что и поэ́тому
http://s4.uploads.ru/dyUXE.jpg
Bugünkü dersimizde iki bağlaç üzerinde duracağız. Bunlar, cümle içinde sözcükler arasında ‘sebep-sonuç’ ilişkilerini belirten sözcükler: ‘потому́ что’ [patamúşta] (çünkü) ve ‘поэ́тому’ [paétamu] (onun için).

I. Потому́ что – Çünkü
Rusça’da sebep bağlacı olan ‘потому́ что’ [patamúşta], iki cümlecikleri bağlar, ‘почему́?’ [paçimú] (neden, niçin) sorusuna cevap verir, Türkçe’deki ‘çünkü’ bağlacı karşılığında kullanılır.

Lütfen, aşağıdaki örneklere bakın:

1.
- Почему́ она не пришла сего́дня на рабо́ту? – Bugün niçin işe gelmedi?
- Она не пришла сего́дня на рабо́ту, потому́ что заболе́ла. – Bugün işe gelmedi, çünkü hasta oldu.

2.
- Почему́ ты пошла в аптеку? – Niçin eczaneye gittin?
- Потому́ что мне нужно было купить лекарства. – Çünkü ilaç almam lazımdı.

3.
- Почему́ вы не хоти́те е́хать на да́чу в выходны́е? – Hafta sonu yazlık evinize neden gitmek istemiyorsunuz?
- Мы не пое́дем на да́чу в выходны́е, потому́ что бу́дет дождь. – Hafta sonu yazlık evimize gitmeyiz, çünkü yağmur yağacak.


‘Потому́ что’
yerine diğer sebep bağlaçları da kullanılır. Bazıları daha çok konuşma dilinde, bazıları ise daha çok resmi dokümanlarda yer alır. Gündelik konuşmalarda sık sık kullanılan bağlaçlar şunlardır:

та́к как [tákkak] – çünkü
оттого́ что [attavóşta] – -dAn dolayı
и́з-за того́ что [ízza tavóşta] – -dığı için, -dığından (dolayı)
поско́льку [paskól’ku] – -dığı içn,  madem
Şunlar ise resmi dil için uygun olanlar:
в си́лу того́ что [fsílu tavóşta] – -dığı için
всле́дствие того́ что [fslétstviye tavóşta] – -dığından dolayı, -dığı için
ввиду́ того́ что [vvidú tavóşta] – -dığı için

Cümlede, söz edilen bağlaçlar, sebebi açıklayan cümle kısmını açar.

Lütfen, örneklere bakın:

4.
- Почему́ ты не сдал экза́мен? – Neden sınavı veremedin?
- Я не сдал экза́мен, та́к как (=оттого́ что) не занима́лся. – Sınavı veremedim, çünkü ders çalışmadım.

5.
- Поско́льку (=из-за того́ что) я не занима́лся, я не сдал экза́мен. – Ders çalışmadığım için sınavı veremedim.

6.
- Мы не произвели́ опла́ту во́время ввиду́ того́ что вы по́здно вы́слали нам счёт-факту́ру. – Biz ödemeyi vaktinde yapamadık, çünkü siz bize faturayı çok geç gönderdiniz.

II. Поэ́тому – Onun için, bu yüzden

Rusça’da ‘поэ́тому’ [paétamu] bağlacı, iki cümlecikleri bağlar, bir sonuç bildirir , Türkçe’deki ‘onun için, bu yüzden’ bağlacı karşılığında kullanılır.

Lütfen, aşağıdaki örneklere bakın:

7.
- Он заболе́л, поэ́тому не пришёл сего́дня на рабо́ту. – Hasta oldu, onun için bugün işe gelmedi.

Поэ́тому’ yerine diğer bağlaçlar da kullanılır:

по э́той причи́не [paétay priçíni] – o sebepten dolayı, bu nedenle, bu sebeple

в связи́ с э́тим [fsvizí sétim] – dolayısıyla

Lütfen, örneklere bakın:

8.
- За́втра бу́дет дождь, по э́той причи́не (=в связи́ с э́тим) мы реши́ли оста́ться до́ма. – Yarın yağmur olacak, onun için evde kalmaya karar verdik.

III. Потому́ что / Поэ́тому – Çünkü / Onun için

Lütfen, aşağıdaki tabloya bakın:

Почему́? – Niçin? Neden?

На кани́кулах он пое́дет к ро́дственникам, потому́ что давно́ их не ви́дел.
Tatilde akrabalarına gidecek, çünkü onları uzun zaman görmedi.

Он давно́ не ви́дел ро́дственников, поэ́тому пое́дет к ним на кани́кулах.
Akrabalarını uzun zaman görmedi, onun için tatilde onlara gidecek.

Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle...

0

66

Bana yardımcı olabilir misin? – Ты можешь мне помочь?
http://s5.uploads.ru/tyn7D.jpg

Bugünkü dersimizde ‘мочь/смочь’ fiili üzerinde duracağız. Bu fiil, Türkçe’deki Yeterlilik Eylem (-abil-) karşılığında kullanılır.
Rusça’da ‘ben yapabilirim’ söylemek için iki fiil kullanmak gerekir: ‘я могу́ + сде́лать’.
Yukarıdaki fiiller Şahıs ve sayısına göre değişir. Sırayla fiillerin şekillerine ve çekimlerine bakalım.

I. Я могу́ (сде́лать) – Ben yapabilirim

İlk olarak fiillerin Şimdiki Zaman çekimlerine bakalım. Dikkat! Bu fiillerden sonra gelen fiilin herhangi bir Eylem biçimi kullanılır, fakat daha çok Tamamlanmış Eylem Biçimi tercih edilir.
я могу́ сде́лать – Ben yapabilirim
ты мо́жешь позвони́ть – Sen arayabilirsin
он/она́ мо́жет поня́ть – O anlayabilir
мы мо́жем сде́лать – Biz yapabiliriz
вы мо́жете прие́хать – Siz gelebilirsiniz
они́ мо́гут подожда́ть – Onlar bekleyebilirler


II. Я мог/смог (сделать), я смогу (сделать) - Ben yapabildim, ben yapabileceğim

Sıra, Geçmiş ve Gelecek Zaman Şekillerine geldi.

1) Geçmiş Zaman

Bu fiilin iki biçimi mevcut olduğu için (Tamamlanmamış Eylem Biçimi ‘мочь’ ve Tamamlanmış Eylem Biçimi ‘смочь’) Geçmiş Zaman'da her iki fiil kullanılır.

я мог/смог (Eril)/я могла́/смогла (Dişil) + сде́лать (Mastar) – Ben yapabildim
ты мог/смог (Eril)/ты могла́/смогла́ (Dişil) + сде́лать (Mastar) – Sen yapabildin
он мог/смог (Eril)/она́ могла́/смогла́ (Dişil) + сде́лать (Mastar) – O yapabildi
мы могли́/смогли́ + сде́лать (Mastar) – Biz yapabildik
вы могли́/смогли́ + сде́лать (Mastar) – Siz yapabildiniz
они могли́/смогли́ + сде́лать (Mastar) – Onlar yapabildiler

2) Gelecek Zaman

Gelecek Zaman Şekilleri, Tamamlanmış Fiil Biçiminden oluşur.
я смогу́ + сде́лать (Mastar) – Ben yapabilirim, yapabileceğim
ты смо́жешь + сде́лать (Mastar) – Sen yapabilirsin, yapabileceksin
он/она́ смо́жет + сде́лать (Mastar) – O yapabilir, yapabilecek
мы смо́жем + сде́лать (Mastar) – Biz yapabiliriz, yapabileceğiz
вы смо́жете + сде́лать (Mastar) – Siz yapabilirsiniz, yapabileceksiniz
они смо́гут + сде́лать (Mastar) – Onlar yapabilirler, yapabilecekler

III. Я не могу́/не смогу́ (прие́хать) – Gelemem

Olumsuz Şekli yapmak için ‘мочь/смочь’ fiilinin önüne ‘не’ getirilir:

я не могу́/я не смогу́ отве́тить – Ben cevap veremem
ты не мо́жешь/ты не смо́жешь прийти́ – Sen gelemezsin
он/она́ не мо́жет/не смо́жет уе́хать – O gidemez
мы не мо́жем/не смо́жем сде́лать – Biz yapamayız
вы не мо́жете/не смо́жете прие́хать – Siz gelemezsiniz
они не мо́гут/не смо́гут оста́ться – Onlar kalamazlar

IV. Могу́/смогу́ ли я? – Yapabilir miyim?

Soru Şeklinin üç varyantı mevcuttur.

1) Soru sözcüğü ile Soru

Cümlede soru sözcüğü varsa cümlenin başında kullanılır, sözcük düzeni Olumlu cümledeki gibi kalır:

Что я могу́ для вас сде́лать? – Sizin için ne yapabilirim?
Когда́ я могу́ позвони́ть тебе́? – Ne zaman seni arayabilirim?


2) Soru tonlaması ile Soru

Cümlede soru sözcüğü yoksa soru tonlaması uygulanarak (‘мочь/смочь’ kelimesi vurgulanarak) kullanılır:

Я могу́/смогу́ спросить? – Sorabilir miyim?
Ты мо́жешь/смо́жешь отве́тить? – Cevap verebilir misin?
Вы мо́жете/смо́жете немно́го подожда́ть? – Biraz bekleyebilir misiniz?


3) ‘Ли’ ile Soru Bu tip sorular daha net bir soru oluşturur. Onu uygulamak istediğinizde cümledeki sözcük düzeni değiştirmeniz lazım: ‘мочь/смочь’ fiili cümlenin başına getirilir, ondan sonda ‘ли’ (mı) ve Şahıs Zamiri veya İsim kullanılır:

Могу́/смогу́ ли я поговори́ть с тобо́й? – Ben seninle konuşabilir miyim?
Мо́жешь/смо́жешь ли ты переве́сти это? – Sen bunu tercüme edebilir misin?
Мо́жет/смо́жет ли она́ спроси́ть? – O sorabilir mi?

Şimdi örneklere bakın:

1.
- Ты мо́жешь мне помо́чь? – Bana yardımcı olabilir misin?
- Да, коне́чно. – Evet, tabii.
2.
- Вы смогли́ встре́титься с Серге́ем? – Sergey ile görüşebildiniz mi?
- Да, мы встреча́лись на про́шлой неде́ле. – Evet, geçen hafta görüştük.
3.
- Чем/Как я могу́ вам помо́чь? – Size nasıl yardımcı olabilirim?
- Мне нужна́ заря́дка для моби́льного телефо́на. – Bana telefon şarjı lazım.
4.
- Когда́ ты мо́жешь прие́хать? – Ne zaman gelebilirsin?
- Ду́маю, я смогу́ прие́хать то́лько в конце́ сентября́. – Sanırım, yalnız Eylül’ün sonunda gelebilirim.
5.
- К сожале́нию, я не могу́ отве́тить на э́тот вопро́с. – Maalesef, bu soruya cevap veremiyorum.

Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle...

0

67

‘Что’ bağlacı – Союз ‘что’

Bugünkü dersimizde Rusça’da Uyum Bağlaçlarına başlıyoruz. Uyum Bağlaçlar, yan cümlecikleri ana cümleye bağlayan sözcüklerdir. Rusça’da en önemli iki bağlacı, ‘что’ [şto] ve ‘что́бы’ [ştóbı] bağlaçlarıdır. Bunları birbirinden ayırabilmek çok önemli. Bugünkü dersimizde yalnız ‘что’ bağlacı üzerinde duracağız.

‘Что’ bağlacı – ‘Ki’ bağlacı
Bu bağlaç ana cümleyi ve diğer yan cümlecikleri birbirine bağlar, ağırlıklı olarak şu fiillerden sonra kullanılır:

ве́рить, что [vérit’ şto] – inanmak
говори́ть, что [gavarít’ şto] – demek, söylemek
ду́мать/поду́мать, что [dúmat’/padúmat’ şto] – düşünmek
знать, что [znat’ şto] – bilmek
написа́ть, что [napisát’ şto] – yazmak
отве́тить, что [atvétit’ şto] – cevap vermek
полага́ть, что [palagát’ şto] – sanmak
сказа́ть, что [skazát’ şto] – söylemek
счита́ть, что [şşitát’ şto] – sanmak, düşünmek
чу́вствовать, что [çústvavat’ şto] – duymak, hissetmek

Türkçe’deki cümlelerde bunun yerine ‘ki’ bağlacı kullanılır, ayrıca ‘-DığInI söylemek, -DığInI bilmek’ dilbilgisi yapıları yerine kullanılır. Örnek olarak ‘Я ду́маю, что ты прав’ cümlesini alalım. Türkçe’de bu cümle iki şekilde söylenir:

1) Sanırım ki sen haklısın.
2) Senin haklı olduğunu düşünüyorum.

Bu iki cümleden birincisi, Rusça’nın dil yapısına ve mantığına çok yakın, çünkü Rusça’daki cümlelerde, önce ana cümle söylenir, sonra ‘что’ (ki) bağlacı kullanılır, ondan sonra da yan cümle getirilir:

Düşünüyorum ki sen haklısın. – Я ду́маю, что ты прав.
İkinci varyanta gelince, Rusça cümlesi Türkçe’ye göre farklı şekilde yapılır, çünkü Türkçe’de yan cümle, hep ana cümleden önce kullanılır:
Senin haklı olduğunu düşünüyorum. – Düşünüyorum senin haklı olduğunu.

Rusça’nın İngilizce’ye göre iyi ve kolay tarafı, cümleler içindeki Zamanların uyumluluğu olmamasıdır.

Я зна́ю, что ты прихо́дишь сюда́ ка́ждый день. – Biliyorum ki buraya her gün geliyorsun/Buraya her gün geldiğini biliyorum.
Я зна́ю, что ты приходи́л сюда́ вчера́. – Biliyorum ki dün buraya geldin/Dün buraya geldiğini biliyorum.
Я зна́ю, что ты придёшь сюда́ за́втра. – Biliyorum ki yarın da buraya geleceksin/Yarın da buraya geleceğini biliyorum.

Şimdi de örneklere geçelim:

1.
- Что он сказа́л? – Ne dedi?
- Он сказа́л, что ра́ньше где́-то уже́ ви́дел вас. – Sizi daha önce bir yerde gördüğünü söyledi/Dedi ki sizi daha önce bir yerde görmüştü.

2.
- Я зна́ю, что ты сейча́с в Москве́. – Şimdi Moskova’da olduğunu biliyorum/Biliyorum ki şimdi Moskova’dasınız.

3.
- Фати́х написа́л, что возвраща́ется в сре́ду. – Fatih, Çarşamba günü döneceğini yazdı/Fatih yazdı ki Çarşamba günü dönüyor.
- И что ты отве́тил ему́? – Sen ona ne cevap verdin/yazdın?
- Я отве́тил, что не смогу́ встре́тить его́ в аэропорту́, потому́ что бу́ду в командиро́вке. – Cevap olarak onu havalimanında karşılayamayacağımı, çünkü işgezisinde olacağımı yazdım/Cevap olarak yazdım ki, onu havalimanında karşılayamam, çünkü iş gezisinde olacağım.

4.
- Я счита́ю, что нам на́до пое́хать на такси́. – Taksiyle gitmemiz gerektiğini düşünüyorum/Sanırım ki taksiyle gitmemiz lazım.

5.
- Мы ве́рим, что вы добьётесь успе́ха. – Başarılı olacağınıza inanıyoruz/İnanıyoruz ki, başarılı olacaksınız.

6.
- Я как чу́вствовал, что уви́жу тебя́ сего́дня. – Bugün seni göreceğimi hissediyordum sanki.

Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle...

0

68

‘Чтобы’ bağlacı – Союз ‘чтобы’

Bugünkü dersimizde Rusça’da Uyum Bağlaçlarına devam ediyoruz, ‘чтобы’ bağlacı üzerinde duracağız.
Daha önce öğrendiğimiz gibi Uyum Bağlaçlar, yan cümlecikleri ana cümleye bağlayan sözcüklerdir.

‘Что́бы’ [ştóbı] bağlacı, bir kişinin bir şey yapmasını istediğini belirtir, ağırlıklı olarak istek, rica ve emir ifade eden fiillerle kullanılır:

говори́ть/сказа́ть, что́бы [gavarít’/skazát’ ştóbı] – söylemek
жела́ть/пожела́ть, что́бы [jılát’/pajılát’ ştóbı] – dilemek, istemek
писа́ть/написа́ть, что́бы [pisát’/napisát’ ştóbı] – yazmak
прика́зывать/приказа́ть, что́бы [prikázıvat’/prikazát’ ştóbı] – emir vermek
проси́ть/попроси́ть, что́бы [prasít’/paprasít’ ştóbı] – istemek, talep etmek
тре́бовать [trébavat’] – istemek, ısrarla istemek
хоте́ть/захоте́ть, что́бы [hatét’/zahatét’ ştóbı] – istemek

Türkçe’deki cümlelerde bunun yerine ‘ki’ bağlacı kullanılır, ayrıca ‘-mAsInI söylemek, -mAsInI yazmak’ yapıları yerine kullanılır. Örnek olarak ‘Я хочу́, что́бы ты пришёл’ cümlesini alalım. Türkçe’de bu cümle iki şekilde söylenir:

1) İsterim ki sen gelesin.
2) Senin gelmeni istiyorum.

Bir önceki dersimizde belirttiğimiz gibi, bu iki cümleden birincisi, Rusça’nın dil yapısına ve mantığına çok yakın, çünkü Rusça’daki cümlelerde, önce ana cümle söylenir, sonra ‘что́бы’ (ki) bağlacı kullanılır, ondan sonra da yan cümle getirilir:

İstiyorum ki sen gelesin. – Я хочу́, что́бы ты пришёл.

Dikkat! Yan cümledeki fiil, her zaman Geçmiş Zamanda kullanılır:

Я хочу́, что́бы ты пришёл. - Senin gelmeni istiyorum.

Мы тре́буем, что́бы вы верну́ли нам де́ньги. - Bize paraları geri vermenizi istiyoruz.

Şimdi örneklere bakın:

1.
- Что она сказа́ла? – Ne dedi?
- Она сказа́ла, что́бы ты не пережива́ла, у нас ещё есть вре́мя. – Senin merak etmemeni (Dişil), daha vaktimiz var olduğunu söyledi/Dedi ki merak etmeyesin, daha vaktimiz var.

2.
- Мы хоти́м, что́бы секрета́рь заказа́л нам такси́ до аэропо́рта. – Sekreterin bizim için havalimanına kadar taksi ayarlamasını istiyoruz/İstiyoruz ki sekreter bizim için havalimanına kadar taksi ayarlasın.

3.
- Жела́ю, что́бы вы всегда́ остава́лись таки́м же бо́дрым и энерги́чным. – Hep böyle dinç ve enerji dolu kalmanızı dileriz/Dileriz ki hep böyle dinç ve enerji dolu kalasınız.

4.
- Ты отпра́вил сообще́ние бра́ту? – Kardeşine mesaj yolladın mı?
- Да. – Evet.
- Что ты написа́л? – Ne yazdın?
- Я написа́л, что́бы он встреча́л нас в аэропорту́ о́коло 12 (двенна́дцати). – Bizi havalimanında saat 12 gibi karşılamasını yazdım/Yazdım ki bizi havalimanında saat 12 gibi karşılasın.

5.
- Серге́й попроси́л, что́бы вы пришли́ немно́го пора́ньше. – Sergey sizin biraz daha erken gelmenizi istedi/rica etti.

6.
- Мы тре́буем, что́бы вы вы́платили нам компенса́цию. – Sizin bize tazminat ödemenizi istiyoruz.

7.
- Нача́льник про́сит, что́бы мы не по́льзовались моби́льными телефо́нами в рабо́чее вре́мя. – Patron, çalışma saatlerinde cep telefonu kullanmamamızı istiyor.

Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle...

0

69

Haydi geziye! – Едем на экскурсию

Bugünkü dersimizde Rusça’da şehir dışı geziler ile ilgili diyalogları inceleyeceğiz.

Мурат: Приве́т, Све́та! Что ты бу́дешь де́лать за́втра? – Merhaba, Sveta. Yarın ne yapacaksın?
Света: А како́й за́втра день? – Yarın günlerden ne?
Мурат: Воскресе́нье. – Pazar.
Света: Да, на́до поду́мать. Кака́я за́втра бу́дет пого́да? Ты случа́йно не слы́шал прогно́за (погоды)? – Evet, düşünmek lazım. Yarın hava nasıl olacak? Sen hava durumunu duydun mu acaba?
Мурат: Я посмотре́л в Интерне́те, за́втра бу́дет жа́рко, дождя́ не бу́дет. – Ben İnternete baktım, yarın hava sıcak olacak, yağmur olmayacak.
Света: Дава́йте пое́дем за́ город. – Şehir dışına çıkalım.

како́й за́втра день? [kakóy záftra den’] – yarın günlerden ne?
ты случа́йно не слы́шал/не знаешь…? [tı sluçáyna ni slı́şal/ni znáyiş] - sen acaba duydun mu/biliyor musun?
прогно́з (погоды) [pragnós pagódı]? – hava durumu
пое́хать за́ город [payéhat’ zágarat] – şehir dışına çıkmak

* * *

Мурат: Да, э́то хоро́шая иде́я. Посове́туй, куда́ лу́чше пое́хать? Ты ведь хорошо́ зна́ешь Подмоско́вье. – Evet, bu çok iyi bir fikir. Nereye gidelim diye tavsiye eder misin? Sen Moskova bölgesini iyi bilirsin.
Света: Предлага́ю пое́хать в Ме́лихово, э́то име́ние Че́хова. – Çehov’un mülkü olan Melihovo’ya gidelim diyorum.
Мурат: Э́то далеко́ от Москвы́? – Moskova’dan uzak mı?
Света: Нет, э́то приме́рно 60 (шестьдеся́т) киломе́тров от Москвы́. О́чень живопи́сное ме́сто, там есть небольшо́й парк и пруд. – Hayır, Moskova’dan yaklaşık 60 kilometre. Doğası güzel olan bir yer,orada küçük bir park ve havuz var.
Мурат: А купа́ться там мо́жно? – Orada suya girilir mi?
Света: Ка́жется, купа́ться там не́где. – Sanırım, orada suya girilmez.
Мурат: Ты уже́ была́ там? – Daha önce oraya gittin mi?
Света: Да, мне о́чень понра́вилось. – Evet ve çok beğendim.
Мурат: Как туда́ е́хать? – Oraya nasıl gidilir?
Света: Мо́жно пое́хать на электри́чке и́ли на авто́бусе, мо́жно и на маши́не. – Elektrikli trenle, otobüsle veya arabayla gidilir.
Мурат: Ду́маю, лу́чше пое́хать на маши́не. Когда́ туда́ лу́чше е́хать? – Sanırım, arabayla gitmek daha iyi. Oraya ne zaman gidilir?
Света: За́втра выходно́й, там бу́дет мно́го наро́ду. Музе́й рабо́тает до пяти́ ве́чера. Лу́чше пое́хать к трём – полови́не четвёртого, когда́ посети́телей бу́дет ме́ньше. – Yarın herkes izinli, orası çok kalabalık olur. Müze akşam saat beşe kadar açık (çalışıyor). Saat üç – üç buçuğa doğru gidelim, o saatte ziyaretçi sayısı daha az olur.
Мурат: Я – за. – Kabulüm.

посове́туй [pasavétuy] – tavsiye eder misin
куда́/когда лу́чше пое́хать [kudá/kagdá lúçşı payéhat’] – nereye/ne zaman gitsek daha iyi olur?
Подмоско́вье [padmaskóv’yi] – Moskova bölgesi
име́ние Че́хова [iméniye Çéhava] – Çehov’un mülkü
приме́рно [primérna] – yaklaşık
живопи́сное ме́сто [jıvapísnayi mésta] – doğası güzel olan bir yer; resim çizilecek bir yer
купа́ться [kupátsa] – suya girmek
на электри́чке [na eliktríçki] – elektrikli trenle
на авто́бусе [na aftóbusi] – otobüsle
на маши́не [na maşı́ni] – arabayla
там бу́дет мно́го наро́ду [tam búdit mnóga naródu] – orası kalabalık olacak
посети́тель [pasitítil’] – ziyaretçi
я за [ya zá] – kabulüm, ben varım
я против [ya prótif] – kabul değilim, karşıyım

* * *

Мурат: Что брать с собо́й? – Kabulüm. Yanımıza ne alalım?
Света: Мо́жем устро́ить небольшо́й пикни́к, возмём с собо́й чай, бутербро́ды, о́вощи и фру́кты. Дава́й я пригото́влю чай и бутербро́ды, а ты купи́ немно́го овоще́й и фру́ктов. – Küçük bir piknik yapabiliriz, yanımıza çay, sandviç, sebze ve meyve alalım. Ben çay ve sandviçleri hazırlayayım, sen de biraz sebze ve meyve al.
Мурат: Договори́лись. А экску́рсию нам проведу́т? – Anlaştık. Bizim orada rehberimiz olacak mı?
Света: Да, я позвоню́ в музе́й зара́нее и закажу́ экску́рсию. – Evet, ben önceden müzeyi arayıp bizi rehber gezdirsin diye sipariş vereyim.
Мурат: Я пойму́ эксукурсово́да? – Rehberi anlayacak mıyım?
Света: Я попрошу́, что́бы экскурсово́д говори́л ме́дленно. – Rehberin yavaş konuşmasını söyleyeceğim (isteyeceğim).
Мурат: Хорошо́. Е́сли я что́-то не пойму́, ты мне смо́жешь помо́чь? – Peki. Birşeyler anlamazsam bana yardımcı olur musun?
Света: Да, коне́чно. – Tabii ki!

брать с собо́й [brat’ ssabóy] – yanına almak
устро́ить пикни́к [ustróyit’ pikník] – piknik yapmak
экску́рсия [ikskúrsiya] – rehberli gezi
зара́нее [zarániyi] – önceden
заказать экску́рсию [zakazát’ ikskúrsiyu] – rehber ayarlamak/rehberli geziyi sipariş etmek
эксукурсово́д [ekskursavót] – müze rehberi
Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle...

0

70

‘Что’ ve ‘Чтобы’ Bağlaçları - Союзы ‘что’ и ‘чтобы’

Bugünkü dersimizde daha önce değindiğimiz Uyum Bağlaçlarını karşılıklı olarak inceleyeceğiz. Rusça'daki 'союз' kelimesinin farklı anlamları bulunur: bağlaç, insanlar ve devletler arasında birlik, evlilik vs.: 'Европейский союз' - Avrupa Birliği, "неравный союз" - eşit olmayan birlik (yaş farkı veya maddi durumu açısından farklılığı olan birlik, evlilik). Dil Bilgisinde bağlaç olarak 'союз' kelimeleri ve cümleleri birbirine bağlar, böylece kelime ve cümleler arasında bir bağlantı kurulur. Bu derste incelediğimiz her iki bağlaç yan cümlecikleri ana cümleye bağlar, Türkçe’deki ‘ki’ bağlacı karşılığında kullanılır.

Aslında iki bağlacı birbirinden ayıran unsur, farklı fiillerle ve Zamanlarla kullanılması, ayrıca cümlede farklı anlamları vermesidir.

I. Farklı fiillerle kullanılması

‘Что’ [şto] ve ‘что́бы’ [ştóbı] bağlaçları, genel olarak farklı fiillerle kullanılır. Bu fiilleri ezberlemekte fayda var:

http://s5.uploads.ru/r8u3p.jpg

Tabloda gördüğünüz gibi, bazı fiiller, aynı zamanda ‘что’ ve ‘что́бы’ bağlaçlarla kullanılır. Örneğin, ‘говорить’, ‘сказать’ ve ‘написать’ fiilleri. Bu fiiller karşımıza gelince bağlacın anlamına bakmamız lazım.

II. Anlam farklılıkları

‘Что’ bağlacı, herhangi bir ifade iletirken, ‘что́бы’ bağlacı, bir istek, rica ve emir ifade eder. Ayrıca, ‘что’ bağlacı, yan cümledeki fiilin herhangi bir zamanıyla kullanılır, ‘что́бы’ ise yan cümledeki fiilin Geçmiş Zamanını gerektirir.

http://s5.uploads.ru/8A26h.jpg

Lütfen, bağlaçlar arasındaki farklılıkları her zaman gözünüzü önünde bulundurmaya çalışın.

Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle...

0

71

Kendi yükün ağır olmaz – Своя ноша не тянет

Bugünkü dersimizde ‘свой’ [svoy] – (kendi) Dönüşlü Sahiplik Zamiri’ni inceleyeceğiz. Bu zamir, bir şeyin veya bir kimsenin hareketi yapana ait olduğunu gösterir.


I. ‘Свой’ Zamirinin şekilleri

‘Свой’ Dönüşlü Sahiplik Zamirinin şekli, cins ve sayısına göre değişir:

свой [svoy] (Eril Cins)
своя́ [svayá] (Dişil Cins)
своё [svayó] (Nötr Cins)
свои́ [svayi] (Çoğul)

‘Свой’ Zamiri, ‘мой’, ‘твой’, ‘его́’ vs. Sahiplik Zamirleri gibi çekilerek cümlede isimden önce kullanılır, ismin cins ve sayısına göre değişir.
мой телефо́н/свой телефо́н – benim/kendi telefonum
твоя́ рабо́та/своя́ рабо́та – senin/kendi işin
его́ де́ло/своё де́ло – onun/kendi işi
на́ши ве́щи/свои́ ве́щи - bizim/kendi eşyalarımız

Aşağıdaki tabloda ‘свой’ Zamiri’nin farklı hal şekillerini bulabilirsiniz:

http://s5.uploads.ru/Ioxvk.jpg

II. Cümle içinde kullanışı

‘Свой’ Zamiri cümlede çoğu zaman Sahiplik Zamirleri yerini alır, özellikle cümlede hareket yapana ait olan bir şeyden veya bir kimseden bahsediliyorsa: Örneğin, ‘Ben işimi bitirdim’ Türkçe cümlesi, Rusça’ya ‘Я зако́нчил мою́ рабо́ту’ şeklinde değil, ‘Я зако́нчил свою́ рабо́ту’ şeklinde aktarılır, çünkü işin sahibi ve hareket yapan benim. Yukarıda geçen cümle, Türkçe’ye ‘Kendi işimi bitirdim’ şeklinde tercüme edilir.

Lütfen, aşağıdaki örneklere bakın:

1.
- Мы уже́ зако́нчили свою́ рабо́ту. – (Kendi) işimizi bitirdik.
- Тогда́ мо́жете идти́. – O zaman gidebilirsiniz.
- До встре́чи! – Görüşmek üzere.

2.
- Ты уже́ ви́дел своего́ бра́та? – (Kendi) kardeşini gördün mü (artık)?
- Пока́ не ви́дел. – Daha görmedim.

3.
- Ты сего́дня уви́дишь свои́х? – Bugün seninkileri (akraba, aile anlamında) görecek misin?
- Да, ве́чером. – Evet, akşam (göreceğim).
- Передава́й им приве́т от меня́! – Onlara benden selam söyle.
- Ты то́же свои́м передава́й! – Sen de seninkilere (selam) söyle!

4.
- Они́ откры́ли своё де́ло, у них сейча́с сто́лько хлопо́т! – Onlar kendi işlerini kurdular, çok sorunları var.
- Своя́ но́ша не тя́нет. – Kendi yükün ağır olmaz (Rus atasözü)

5.
- Вчера́ приходи́л Фати́х, расска́зывал нам про Аме́рику. – Dün Fatih geldi, bize Amerika’yı anlattı.
- Кто о чём, а он всё о своём. – Kim ne söylerse o da hep kendi işlerinden bahseder (Rus deyimi).

Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle...

0

72

Sirke biletimiz var! – У нас есть билеты в цирк!

[yandx]karaman-olga-karaman/ta2jhjwpvv.3417[/yandx]

http://m.ruvr.ru/data/2013/09/04/1319374675/4RIAN_00615162.LR.ru.jpg

Bugünkü dersimizde Rusça’da sirk ile ilgili diyalogları inceleyeceğiz.

Света: Мура́т, у меня́ есть два биле́та в цирк на послеза́втра! – Murat, benim bir sonraki gün için sirke iki biletim var.
Мурат: Я ещё ни ра́зу не был в росси́йском ци́рке! Хотя́ в Ту́рции я одна́жды ходи́л на представле́ние. – Ben Rus sirkine hiç gitmedim. Oysa Türkiye’de bir defa bir sirk gösterisine gitmiştim.
Света: Кого́ ты там ви́дел? – Orada kimleri gördün?
Мурат: Там бы́ли фо́кусники, они́ пока́зывали фо́кусы. Пото́м на сце́ну вы́шел укроти́тель с ти́грами и льва́ми, они́ пры́гали с ту́мбы на ту́мбу и выполня́ли ра́зные трю́ки. Мне понра́вилось. А ты когда́ ходи́ла в цирк в после́дний раз? – Orada hokkabazlar vardı, hokkabazlık numaralarını yaptılar. Sonra da hayvan terbiyecisi kaplan ve aslanlarıyla sahneye çıktı. Hayvanlar tabandan tabana atlayarak farklı trükleri yaptı. Çok hoşuma gitti. Sen de en son sirke ne zaman gittin?
Света: В де́тстве мы ча́сто быва́ли в ци́рке, но пото́м всё ка́к-то не получа́лось. Говоря́т, что сейча́с идёт хоро́шее представле́ние, мно́го интере́сных номеро́в. – Çocukluğumda sık sık sirke gidiyorduk, fakat sonra hiç denk gelmedi. Şimdi güzel bir gösteri varmış, güzel numara çokmuş.
Мурат: Тогда́ дава́й схо́дим. – O zaman gidelim.

цирк [tsırk] – sirk
ни ра́зу [ni rázu] – hiç
одна́жды [adnájdı] – bir gün, bir defa
представле́ние [pritstavléniye] – gösteri
фо́кусник [fókusnik] – hokkabaz
пока́зывать фо́кусы - [pakázıvat’ fókusı] – hokkabazlık numarasını yapmak
выходить на сце́ну [vıhadít’ na stsénu] – sahneye çıkmak
укроти́тель [ukratítil’] – hayvan terbiyecisi
ти́гр [tigr] – kaplan
лев [lef] – aslan
ту́мба [túmba] – taban
трю́к [tryuk] – trük
номер [nómir] – numara

* * *

Мурат: Вот на́ши места́. Отсю́да непло́хо ви́дно. Начина́ется пе́рвое отделе́ние. Посмотри́ в програ́ммку. Како́й но́мер в програ́мме пе́рвый? – İşte yerlerimiz. Budan (her şey) iyi görünüyor. İlk bölüm başlıyor. Kitapçığa bak. Programdaki ilk numara ne?
Света: Возду́шные гимна́сты. Смотри́, они́ выхо́дят на аре́ну, забира́ются на трапе́цию, начина́ют выполня́ть гимнасти́ческие трю́ки. – Hava jimnastikçiler. Bak, arenaya çıkıyor, trapeze tırmanıyor, jimnastik trükleri yapmaya başlıyorlar.
Мурат: Как здо́рово! А вдруг кто́-нибудь сорвётся? Там же о́чень высоко́! – Ne güzel! Ya bir kimse kopup düşerse? Orası çok yüksek!
Света: Не пережива́й, они́ не упаду́т, их де́ржат специа́льные тро́сы. – Merak etme, onlar düşmez, onları özel halatlar tutuyor.
Мурат: Что сейча́с? – Sırada ne var?
Света: Жонглёры. Ви́дишь, у них в рука́х була́вы. Сейча́с они́ начну́т жонгли́ровать и́ми. – Jonglörler. Görüyor musun, ellerinde topuzlar var. Şimdi onlarla (tpuzlarla) hokkabazlık yapmaya başlarlar.
Мурат: Наве́рное, что́бы так жонгли́ровать, ну́жно до́лго тренирова́ться. – Galiba, hokkabazlık yapmak için çok antreman yapmak lazım.
Света: Коне́чно. А тепе́рь кло́уны! По́сле кло́унов мы уви́дим дрессиро́ванных слоно́в. – Tabii ki! Şimdi de palyaçolar (çıkıyor)! Palyaçolardan sonra da terbiyeli filleri göreceğiz.

отделе́ние [atdileniye] – bölüm
програ́ммка [pragramka] – kitapçık
програ́мма [pragramma] – program
возду́шные гимна́сты [vazduşnıyi gimnastı] – hava jimnastikçiler
аре́на [arena] – arena
забира́ться [zabiratsa] – tırmanmak
трапе́ция [trapetsıya] – trapez
сорваться [sarvatsya] – koparak düşmek
тро́с [tros] – halat
жонглёр [janglyor] – jonglör
булава́ [bulavа́] – topuz
жонгли́ровать [jangliravat’] – hokkabazlık yapmak
тренирова́ться [treniravatsa] – antreman yapmak
кло́ун [kloun] – palyaço
дрессиро́ванный [drisirovannıy] – terbiyeli (hayvan)
слон [slon] – fil

* * *

Мурат: Второ́е отделе́ние. Что тепе́рь? – İkinci bölüm (başlıyor). Sırada ne var?
Света: Тепе́рь – эквилибри́сты. Ви́дишь, э́тот челове́к баланси́рует на ша́ре, а э́ти дво́е хо́дят на ходу́лях. И то́же жонгли́руют! – Sırada cambazlar var. Görüyor musun, bu adam kürede dengeyi korumaya çalışıyor, diğer ikisi de ayaklık üstünde yürüyor.
Мурат: Замеча́тельно! Молодцы́! – Çok güzel! Bravo!
Света: Подожди́, сейча́с ещё бу́дет выступа́ть канатохо́дец. Вон там над аре́ной натя́нут кана́т! – Dur, şimdi de ip cambazı çıkacak. Orada, arena üzerinde bir ip gerildi.
Мурат: А вот и канатохо́дец. Смотри́, у него́ в рука́х дли́нная па́лка. – İşte ip cambazı. Bak, ellerinde uzun bir sopa var.
Света: Э́то шест, он помо́жет ему́ сохраня́ть равнове́сие. Посмо́трим... Идёт... Да, действи́тельно, дошёл до конца́. Молоде́ц! Бра́во! – Bu sırık, dengeyi korumasını sağlıyor. Haydi bakalım...Yürüyor...Evet, gerçekten (ipin) sonuna vardı. Afferin! Bravo!
Мурат: Кто сейча́с? – Kim var sırada?
Света: О, сейча́с вы́ступят цирковы́е нае́здники! Смотри́, каки́е замеча́тельные трю́ки! – Şimdi at cambazları çıkacak! Bak, trükleri ne kadar güzel!
Мурат: Э́то мой люби́мый но́мер! – Bu, en sevdiğim numara!
Света: Ну как, тебе́ понра́вилось? – Nasıl, beğendin mi?
Мурат: Да, спаси́бо. Хорошо́, что мы пришли́ на э́то представле́ние, мне о́чень понра́вилось! – Evet, teşekkür ederim. İyi ki bu gösteriye geldik, çok hoşuma gitti.
Света: Мне то́же. Спаси́бо, что соста́вил мне компа́нию! – Benim de hoşuma gitti. Benimle geldiğin için teşekkür ederim.

эквилибри́ст [ekvilibríst] – cambaz
баланси́ровать [balansíravat’] – dengeyi korumak
ша́р [şar] – küre
хо́дить на ходу́лях [hadít’ na hadúlyah] – ayaklık üstünde yürümek
канатохо́дец [kanatahódits] – ip cambazı
кана́т [kanát] – ip шест [şest] – sırık
цирковы́е нае́здники [tsırkavı́yi nayézdniki] – at cambazları
соста́вить компа́нию [sastávit’ kampániyu] – beraber gitmek

Rus Sirkinin ayrılamaz bir parçası olan ve İsaak Dunayevki tarafından yazılan Sirk Marşını dinlemek için:

0

73

Hareket Fiilleri – Глаголы движения

Bugünkü dersimizde Rusça’daki Hareket fiillerini incelemeye devam ediyoruz. Rusça’daki Hareket Fiilleri, özel fiil grubunu oluşturur. Bu gruba giren fiiller, bir noktadan başka bir noktaya gerçekleştirilen hareketi belirtir. Tüm Hareket Fiilleri iki gruba ayrılır. Bunlara I. ve II. grup diyelim. I. Gruba Tek yönü belirten fiiller girerken II. Gruba Çok Yönlü fiiller girer. İlk olarak aşağıdaki tabloya bakın ve fiilleri inceleyin:

http://s7.uploads.ru/CjgHB.jpg

I. Tek Yönlü Fiillerin Çekimleri

Bugünkü dersimizde Hareket Fiillerinin yalnız Şimdiki Zaman Çekimlerine bakalım:

http://s6.uploads.ru/ACvLd.jpg

II. Çok Yönlü Fiillerin Çekimleri

http://s7.uploads.ru/AFnzy.jpg

Dikkat!

Bu tabloda geçen Hareket Fiilleriyle şu Zaman Zarfları kullanılır:

всегда́ [vsigdá] – her zaman
иногда́ [inagdá] – bazen
ка́ждый день [kájdıy den’] – her gün
мно́го раз [mnóga ras] – birçok defa
не́сколько раз (в неде́лю/ме́сяц/год) [néskal’ka ras (vnidélyu/vmésyats/fdot)] – (haftada/ayda/yılda) birkaç defa
никогда́ [nikagdá] – hiç, hiç bir zaman
обы́чно [abı́çna] – genellikle, genel olarak
ре́дко [rétka] – nadir
ча́сто [çásta] – sık sık

Şimdi örneklere bakın:

1.
- Куда́ ты идёшь? – Nereye gidiyorsun?
- Сейча́с я иду́ в магази́н. – Şimdi markete gidiyorum.

2.
- Как ча́сто вы е́здите в Ту́рцию? – Türkiye’ye ne kadar sık gidersiniz?
- Мы е́здим в Ту́рцию два ра́за в год. – Türkiye’ye yılda iki defa gideriz.

3.
- Ня́ня ведёт ребёнка в де́тский сад. – Bakıcısı çocuğu kreşe götürüyor.
- Она́ ча́сто во́дит ребёнка в де́тский сад? – Çocuğu kreşe sık sık mı götürür?
- Да, она́ ка́ждый день во́дит ребёнка в де́тский сад. – Evet, her gün çocuğu kreşe götürür.

4.
- Когда́ ты лети́шь в Стамбу́л? – İstanbul’a ne zaman gidiyorsun (uçuyorsun)?
- Я лечу́ за́втра. – Yarın gidiyorum.

5.
- Они́ ча́сто лета́ют на самолёте? – Sık sık uçakla giderler mi?
- Нет, они́ ре́дко лета́ют на самолёте. – Hayır, uçakla nadir giderler.

Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle...

0

74

Olumsuz Zamirler – Отрицательные местоимения

Bugünkü dersimizde Olumsuzluk Bizldiren Zamirler üzerinde çalışacağız. Rusça’da Olumsuz Zamirler, olumsuz anlamda kullanılır. I. Olumsuz Zamirler İlk önce Olumsuz Zamirleri sıralayalım: - ‘Kim?

Bugünkü dersimizde Olumsuzluk Bizldiren Zamirler üzerinde çalışacağız. Rusça’da Olumsuz Zamirler, olumsuz anlamda kullanılır.

I. Olumsuz Zamirler

İlk önce Olumsuz Zamirleri sıralayalım:

- ‘Kim?’ ve ‘ne?’ sorularına cevap veren Olumsuz Zamirler:

никто́ [niktó] – hiç bir kimse

ничто́ [niştó] – hiç bir şey

- ‘Kimin?’ ve ‘Hangi?’ sorularına cevap veren Olumsuz Zamirler:

ниче́й [niçéy] – hiç bir kimsenin (Eril)

ничья́ [niçyá] – hiç bir kimsenin (Dişil)

ничьё [niçyó] – hiç bir kimsenin (Nötr)

никако́й [nikakóy] – hiç bir ... (Eril)

никака́я [nikakáya] – hiç bir ... (Dişil)

никако́е [nikakóye] – hiç bir ... (Nötr)

- ‘Nerede?’ ve ‘ne zaman?’ sorularına cevap verenler:

нигде́ [nigdé] – hiç bir yerde

никуда́ [nikudá] – hiç bir yere

ниотку́да [niatkúda] – hiç bir yerden

никогда́ [nikogdá] – hiç bir zaman

Yukarıda geçen Olumsuz Zamirler, cümlelerde ondan sonra gelen fiillelirin ‘не’ olumsuz edatıyla kullanılmasını gerektirir:

- Никто́ не зна́ет э́того. – Bunu kimse bilmiyor.
- Ничто́ меня́ не ра́дует. – Beni hiç bir şey mutlu etmiyor.
- Я нигде́ не ви́жу свою́ су́мку. – Çantamı hiç bir yerde görmüyorum.
- Мы никогда́ не ссо́римся! – Hiç bir zaman tartışmıyoruz/kavga etmiyoruz.
- Ты никуда не едешь на этой неделе? - Bu hafta hiç bir yere gitmiyor musun?

II. Olumsuz Zamirlerin Şekilleri

Şimdi Olumsuz Zamirlerin şekillerine bakın:

Yalın Hal – Именительный падеж

никто [niktó]
ничто [niştó]
ниче́й [niçéy]
ничья [niçyá]
ничьё [niçyó]

-IN Hali – Родительный падеж
никого [nikavó]
ни у кого [ni ukavó]
ничего [niçivó]
ни у чего [ni u çivó]
ничье́го  [niçyévo]
ничье́й [niçyéy]
никако́го  [nikakóva]
никако́й [nikakóy]

-E Hali – Дательный падеж

никому [nikamú]
ни к кому [ni kkamú]
ничему [niçimú]
ни к чему [ni kçimú]
ничьему [niçyimú]
ничье́й [niçyéy]
никако́му [nikakómu]
никако́й [nikakóy]

-İ Hali – Винительный падеж

никого [nikavó]
ничего [niçivó]
ничьего [niçyevó]
ничье́й [niçyéy]
никако́го [nikakóva]
никако́й [nikakóy]

İle Hali – Творительный падеж

нике́м [nikém]
ни с кем [ni ském]
ниче́м [niçém]
ни с чем [ni şçém]
ничьи́м [niçyím]
ничье́й [niçyéy] 
никаки́м [nikakím]
никако́й [nikakóy]

-DE Hali – Предложный падеж

ни о ком [ni akóm] 
ни о/в чём [ni açóm/ni fçóm]
ни о/в чьём [ni açyóm/ni f çyóm]
ни о/в чьей [ni açyéy/ni fçyéy]
ни о/в како́м [ni akakóm/ni fkakóm]
ни о/в како́й [ni akakóy/ni fkakóy]

Dikkat!
Olumsuz Zamirler, edatlarla kullanıldığı zaman ни-, edat ve kalan kısım ayrı yazılır:
ни у кого́ – hiç bir kimsede

Şimdi örneklere bakın:
- Никого не зна́ю, ничего не слы́шу, ни о чём не говорю́. – Bir kimseyi tanımıyorum, hiç bir şey duymuyorum, hiç bir şey konuşmuyorum.
- О ком вы говори́те? – Kimi konuşuyorsunuz?
- Да так, ни о ком. – Öylesine, kimseyi konuşmuyoruz.
- Чья э́то тетра́дь? – Bu defter kimin?
- Ничья́. – Kimsenin değil (Hiç bir kimsenin).

Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle...

0



Рейтинг форумов | Создать форум бесплатно © 2007–2017 «QuadroSystems» LLC

Яндекс.Метрика